Dać wyraz uczuciom. Analizy na podstawie tekstów kultury i wypowiedzi młodzieży

Zamieszczone w niniejszym tomie studia oraz szkice nie tylko wpisują się w językowy nurt badań nad uczuciami, ale także uwzględniają aspekt kulturowych uwarunkowań wyrażanych w tekstach postaw i emocji. Publikacja stanowi próbę opisania językowych oraz kulturowych sposobów wyrażania uczuć w literaturze dawnej i współczesnej, jak i w kulturze popularnej, m.in. w filmie i prasie, jak również w języku młodzieży. Autorami zaprezentowanych w książce artykułów są młodzi pracownicy nauki, głównie filolodzy, pochodzący z dwunastu ośrodków akademickich Polski, m.in. Warszawy, Lublina, Krakowa, Katowic, Poznania, Słupska, Torunia, Rzeszowa. Opracowanie nie prezentuje wszystkich, bardzo skomplikowanych, metod badania postaw i emocji, ale zamieszczone artykuły dają odpowiedź na wiele pytań bardzo istotnych zarówno dla literaturoznawców, jak i językoznawców, a także nauczycieli języka polskiego.

Spis treści
Przedmowa

Rozdział I. UCZUCIA W POLSKIEJ LEKSYKOGRAFII
Marek Kaszewski, Miejsce nazw uczuć w polskiej leksykografii historycznej
Dorota Kondratczyk-Przybylska, O ‘przyjacielu’ w dawnej i współczesnej polszczyźnie

Rozdział II. O UCZUCIACH W TEKSTACH LITERACKICH
Blandyna Pieprzyca, Wnętrze starotestamentalnego człowieka miejscem wyrażania jego uczuć i emocji
Katarzyna Bagrowska, „Miłość jest jedną z podstawowych rzeczy, które możemy opisać, ale nie możemy całkowicie zdefiniować”. O biblijnych określeniach miłości
Małgorzata Konarzewska, Analogie terminologiczne i leksykalne w twórczości św. Jana oraz mistyków świata islamu
Iga Sobina, Melodramat – sztuka łatwego wzruszenia. Językowe i kulturowe sposoby wyrażania emocji w teatrze polskim przełomu XVIII i XIX wieku
Anna Kupiszewska, Królestwo grozy. Człowiek w gotyckim świecie strachu i lęku
Katarzyna Fedorowicz, Melancholia, pragnienie absolutu i pustka. Dziennik intymny Henriego-Frédérica Amiela w optyce teorii „relacji z obiektem”
Melanie Klein, Joanna Jabłońska, „Nie będę niewolnicą żadnej miłości”, czyli macierzyństwo według Anny Świrszczyńskiej
Krystyna Gielarek, Kulturowe źródła przyjaźni Rudego, Alka i Zośki
Agnieszka Barátka, O postawie wobec śmierci na przykładzie Wystawy róż Istvána Örkénya
Stanisław Kusiak, Pomiędzy pragnieniem lewitacji a brutalnym konkretem dorosłości – Półtraktat o lewitacji Bogdana Madeja
Grzegorz Kobędza, Relacje interpersonalne w przekładzie. Wyraz kolega i jego ekwiwalenty w brazylijskim tłumaczeniu Ferdydurke
Joanna Psiuk, Teoria afektywna a poezja Tadeusza Różewicza. śmierć podmiotu i narodziny poezji
Oleksandra Kutiepova, Leksyka emotywna w twórczości Anny Achmatowej
Rozdział III. METAFORYCZNE OBRAZOWANIE I WYRAŻANIE UCZUĆ
Marcin Sztomberski, Amalgamaty konceptualne jako alternatywna forma analizy metafor emocji
Agnieszka Kusz, Początek i koniec miłości w metaforze na przykładzie piosenek Agnieszki Osieckiej
Aleksandra Domogała, O porcji uczuć w znaczeniu czasowników mówienia motywowanych głosami zwierząt
Rozdział IV. O POSTAWACH I EMOCJACH W TEKSTACH KULTURY POPULARNEJ
Weronika Kocela, „Niemiłe nawet największe dostatki w utrapieniu”. O uczuciach towarzyszących stanom zdrowia i choroby na podstawie wybranych osiemnastowiecznych poradników medycznych
Anna Pięcińska, Są różne tęsknoty… Obraz tęsknoty w polskich szantach
Marzena Bąk, Grupy leksykalne nazw uczuć w serialu animowanym Bracia koala
Karolina Jadanowska, Leksyka nazywająca uczucie miłości w tekstach piosenek hip-hopowych
Katarzyna Grzyb, „Ja” widziane oczami „innego we mnie”. Zjawisko dialogicznej emocjonalności na blogach internetowych
Karolina Krzysztoń, Językowe sposoby wyrażania emocji w tekstach prasowych
Anna Czajka-Bubniak, „Sprawa małej Madzi” jako przejaw gry z emocjami odbiorców

Rozdział V. ROZUMIENIE I WYRAŻANIE UCZUĆ W PEDAGOGICE ORAZ W JĘZYKU MŁODZIEŻY
Ewa Kopeć, Miłość, przyjaźń i szacunek w rozważaniach pedagoga
Bogusława Stec-świderska, Facebookowi barbarzyńcy? Jak wyrażają uczucia użytkownicy portalu społecznościowego
Dominika Izdebska-Długosz, Słownictwo nazywające uczucia w pracach pisemnych ukraińskojęzycznych studentów uczących się języka polskiego jako obcego